Nedir bu Performans Sanatı ?

hazalsinem

Samsara belgeselin de Olivier de Sagazan’ın kil ile yapmış olduğu performansı izlerken ne izlediğimden bihaberdim. Anlamlandırmaya çalışsam da bunun sadece belgeseli daha etkili kılması için yapıldığını düşündüm. Sonrasında araştırdım. Olivier De Sagazan Office Man adlı performansına Samsara belgesinde yer verilmişti. Performans sanatı ile benim tanışmam bu şekilde oldu. Henüz tanışmayanlarınız var ise bu röportaj da Performans Sanatçısı Yusuf Özal Çelik‘le Performans Sanatını, Türkiye’de Performans Sanatını ve 25 Ocak’ta gerçekleşecek olan Garden Of Medea workshop’unu konuştuk. Meraklısına 😉

yusuf4Yusuf Özal Çelik

Öncelikle Türkiye’de çok tanınmayan Performans Sanatını sormak istiyorum sana, performans sanatı nasıl yapılır? Sanatın hangi dalına girer? Bize bu konu da biraz bilgi vermeni istiyorum.

Tiyatro dans vs sanat dallarıyla alakalı olarak 1960’lar da ortaya çıkar. Fakat bu dallardan ayiran en onemli ozellegi Happening kavramidir. Happening kavramı da bir şeyi gerçekten yapmakla özdeşleşir. Bir konuyu ve ya belirlediğin bir şeyi gerçekten yapmak ile alakalı. Çok geniş bir kavram aslında, mekan kavramı yoktur mesela… illa bir sahneye yada stüdyoya ihtiyaç duyulmaz. Performans nerede olmanı gerektiriyorsa orada olabilirsin, sokak bile bir mekandır. Tiyatrodan ayrışması bunun yanı sıra bir de  -mış gibi yapmamakla alakalı. Yani performans sanatında işlediğiniz konunun örneğin bir adamın vurulmasını ele alalım, performans sanatında sanatçı gerçekten vurulur –mış gibi yapmaz,  Benim algım da performans sanatı bedeni zorlamakla alakalı ama performans sanatı için örnekler vermenin veya bir kalıba sokulmasının da yanlış olduğunu düşünüyorum. Her sanatçının algısı farklı, derdi farklı o yüzden tamamen sanatçının nasıl özümsediği ve sunduğu ile ilgilidir.

1619160_10204884234126277_4949732268800456500_nYurt dışında performans sanatının daha çok tanındığı bilindiği ve yadırganmadığı aşikar, peki ya Türkiye de performans sanatı?

Çok da kabul görmüş bir sanat değildir.

Türkiye ne yazık ki konuyla alakadar değil. Bunun sorgulamayı çok önceleri bırakan bir toplum olmamızdan kaynaklandığını düşünüyorum. Performans Sanatı ise seyircisini tamamen düşünmeye, sorgulamaya, anlamaya yönelten bir sanat dalı. Anlatmak istediğimi sadece bedenimi kullanarak anlatıyorum.  Bilemiyorum belki de bu yüzden kabul görmekte zorlanıyordur.

Mesela, benim aslında  bir tiyatro geçişim var ve tiyatronun yanı sıra performans sanatına  yönelme nedenim  kendimi ve bedenimi zorlarken, derdimi anlatma biçimi değiştirerek seyirciyi zorlamak. Beni izleyeme gelecekleri zaman araştırma yapsınlar istiyorum. Hazır tüketimin yoğun olduğu bir dönemde sanatın bile hazır tüketim haline dönüşmesidir belki de beni bu alana yönelten.

Performans Sanatında bazen manifesto olarak adlandırılan Kavramsal Çerçeve nedir? Mutlaka hazırlamalı mıdır sanatçı?

Kavramsal çerçeve performansın aslında bana göre alt metnini anlatan bir yazı.

Fakat her performansım da bunu yapmaktan kaçınıyorum. Eserlerimde kavramsal çerçevesini anlatan bir yazı yayınlamaktansa her insanın kendi özü ile yorumlaması beni daha mutlu ediyor.

nubluyusuf“geliyorum” performansında kavramsal çerçevesini yayınladığım da izleyiciler odaklanmış olarak geldiler ama hayır ben bunu istemiyorum.  Evet, kavramsal çerçevede benim yorumlamam yazıyor, ama her insan kendini yorumlamasını kendisi yapsın istiyorum.  Benim yayınladığım kavramsal çerçeveye bağlı kalmaları yine sınırlayıcı bir olgu yaptığım sanat bana özgü olduğu gibi aslında herkese özgü.

10393709_10205306959854156_5058900248531464934_n

Sanatını yapmaya Türkiye’de mi devam etmek istiyorsun yoksa zaten bu sanat dalının kabul gördüğünü ülkeler var oralara açılmalıyım mı diyorsun?

Böyle düşüncelerim hiç olmadı. Ben kendimi eserlerime yansıtıyorum. Ve yaşadığım toplum burası ve ben bu toplumun bir parçasıyım. Ama Türkiye’de ne olur neler yapabilirim bilemiyorum bunun üzerine de çok kafa yormuyorum. Daha çok sanatıma odaklıyım şuan sonucunu düşünmek için çok erken, kesinlikle sınırlarım yok. Performansım neye hizmet ediyorsa ben orada olurum.

1504090_10205388041681151_1492711651300893663_n

Temptetion

Sen, Performans Sanatı ile nasıl tanıştın?

Üniversite birinci sınıfta okurken, bölüm başkanımız Ferhat Özgür ile tanıştım. Ve ona neler yapmak istediklerimden bahsettim. Daha alternatif işler yapmak istediğimi söyledim, aslında hep performans sanatçı olmak istiyormuşum ama adlandıramıyormuşum diyebilirim tam da bu noktada Ferhat Özgür beni bu alan ile tanıştırdı.

Günlük hayatında okulda yolda veya herhangi bir yerde planlamamış bir şekilde yaptığın performansın var mı?

Kadıköy’de yaşarken yaptığım bir  video art çalışması Erdal Eren üzeriniydi, gerçek zamanlı olarak 28 dakika boyunca bir oda içersinde işkence gördüm ve bunu kayıt altına aldırdım. Çalışma bittikten sonra kanlar içinde kalmıştım. Çok spontane bir şekilde sokağa çıktım ve insanlardan yardım istedim. Kimse bana yardım etmedi bir markete girdim yardım istedim ve tek yaptıkları şey polis çağırmak oldu. Performansı orada sonlandırdım ve döndüm.

"geliyorum"

“geliyorum”

Türkiye’de herkes, hangi meslek dalında olursa olsun maalesef ki zorluklarla karşılaşıyor. Sen neler yaşıyorsun…

Bahsettiğim gibi insanlar bu işi algılamakta zorlanıyorlar. Türkiye’de bir sanat çevresi var. Belli başlı isimler ve her şey o isimler çevresinde dönüyor. Bu çevre içersin de kabul görmekte zorluk çekiyorum. Yaşımdan dolayı insanlar ciddiye almıyor. Küçük galeriler bile proje ne kadar iyi olursa olsun  sosyal statüne çok bakıyorlar. Yaş çevre popülerlik. Genç sanatçılar desteklenmiyor. Ülkemizde ki her genç sanatçı gibi bende zorluklar yaşıyorum.

Peki sence de Sanat zengin işimi?

Bence öyle değil en azından öyle olmamalı, tabi ki herkes yapabilir. Ama sanat bir içgüdü bence insanın en dip olduğu zamanlarda bile ürettiği şeyler çok değerli. Bu üretimler bence benim için daha değerli. Önemli olan istek, bu söylemlerin hepsinin bahane olduğunu düşünüyorum.

Projelerini anlatır mısın biraz 😉 

Şaka yapıyorsun herhalde tabi ki o harika fikirlerimi yazmana izin vermeyeceğim :))

Çok proje var kafamda çok büyük engellerle karşılaşmaz isem gerçekleştireceğime inanıyorum.

Tamam o zaman 25 Ocak’ta ki “Medea’nın Bahçesi”den bahset biraz.

Yunan sanatçı Dimitris Danis ile birlikte yaptığımız ortak bir çalışma Garden Of Medea (Medea’nın Bahçesi) Dimitris Danis,Türk ve Yunan sanatçıları bir araya getirerek eserler çıkartan bir sanatçı daha öncede Türkiye’de yapmış olduğu sergiler var bunlarından biri “Sarı Virüs”.

Garden Of Medea aslında Dimitris Danis’in ilerleyen tarihlerde yine Türk ve Yunan sanatçıların eserlerinin yer alacağı Cosmos Alert sergisinin ön workshop çalışması.

Medea yunan mitolojisinde yer alan büyücü bir kadın,  eşi tarafından aldatılmasının ardından şifa iksirleri hazırlayan bir kadının kocasından intikam almak uğruna bir zehir iksiri hazırladığı ve bu iksiri eski kocasına iki çocuğu aracılığı ile göndermesi üzerine iki çocuğu eski eşini ve eski eşinin yeni karısını öldürmesini anlatır.

Performansımda ben Medea olacağım. Performansımı sergilerken eş zamanlı olarak 7 ressam performansımdan esinlenerek büyük bir tuval üzere performansın hareketlerinden seslerinden ışığından yararlanarak bir eser yapacaklar. Buna da Medea’nın şifresinin çözümü diyeceğiz.

Ortaya çıkan eser ise açılacak olan Cosmos Alert sergisinde sergilenecek ve sergi açılışında ben aynı performansın daha kapsamlı şeklini sergileyeceğim.

10917108_10153545360610288_7493300746650219455_n

Garden Of Medea (Medea’nın Bahçesi) workshop’u Türkiye’de bilinen sanat workshoplarından daha farklı bir sistem ile 25 Ocak’ta Adnan Doğan Sanat Atölyesi’nde izleyicisi ile gerçekleşecek.

Katılım ücretsizdir.

Saat: 18:00-21:00

Adres:Adnan Doğan sanat atölyesi. Klodfarer cad.Sümer Ap.No:40 Sultanahmet/İst

İYİ SEYİRLER… TAKİPTE KALIN !

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s